PFAS in het kraanwater in Zwolle
Het kraanwater in Zwolle voldoet aan de wet en blijft onder het advies van het RIVM. Toch zit er wel wat PFAS in: volgens Greenpeace minstens de helft van wat het RIVM adviseert. Hier lees je wat de cijfers betekenen en wat je zelf kunt doen.
Bekijk de cijfers Shop ZeroWaterHoeveel PFAS zit er in het kraanwater in Zwolle?
- Het kraanwater in Zwolle voldoet aan de wet: ongeveer 7,5 van de maximaal 100 nanogram per liter.
- Het zit onder het advies van het RIVM, maar wel op minstens de helft ervan.
- Het RIVM zegt: blijf gewoon kraanwater drinken.
Wat meet Vitens zelf?
Vitens publiceert elk halfjaar de meetwaarden van pompstation Engelse Werk, waar het drinkwater van Zwolle vandaan komt. Dit zijn de PFAS die Vitens in 2025 in het drinkwater vond (gemiddelde van 4 metingen):
| PFAS-soort | Gemeten (ng/l) | Weegt mee als |
|---|---|---|
| PFBS | 3,70 | 0,001 × PFOA |
| PFBA | 2,33 | 0,05 × PFOA |
| PFOA | 0,76 | 1 × PFOA |
| PFHpA | 0,50 | 1 × PFOA |
| PFHxS | 0,22 | 0,6 × PFOA |
Andere PFAS, zoals PFOS, bleven gemiddeld onder de meetgrens. Opgeteld is dat ongeveer 7,5 nanogram per liter. Gewogen naar schadelijkheid is dat ongeveer 1,5 nanogram per liter. Daar zit TFA nog niet in: een kleine PFAS die veel in rivierwater voorkomt en die Vitens niet openbaar publiceert. Greenpeace kreeg die metingen wel van Vitens. Met TFA erbij komt Zwolle uit tussen 2,2 en 4,4 nanogram per liter.
Waarom juist in Zwolle?
Het drinkwater van Zwolle komt van pompstation Engelse Werk, tussen het spoor en de IJssel. Vitens pompt daar grondwater op. Een deel daarvan is regen- en IJsselwater dat langzaam door de bodem zakt. De bodem zuivert veel, maar via de rivier komt ook wat PFAS mee. Daarom scoort Zwolle hoger dan de meeste plaatsen in Overijssel, waar het drinkwater uit diep grondwater komt. In Noord- en Zuid-Holland, waar veel drinkwater van rivierwater wordt gemaakt, liggen de waarden wel een stuk hoger.
* Gewogen naar schadelijkheid (PFOA-equivalenten), volgens de rekenmethode van het RIVM. Bron: analyse van Greenpeace Nederland op basis van meetdata van de drinkwaterbedrijven, september 2026. Greenpeace deelt heel Zwolle in bij ‘oranje’: tussen 2,2 en 4,4 nanogram per liter, inclusief niet-openbare TFA-metingen van Vitens. De tabel is onze eigen berekening op basis van de openbare Vitens-cijfers over 2025. Waarden kunnen per wijk en per meting verschillen.
Wat is PFAS?
PFAS is een grote groep stoffen die door mensen is gemaakt. Ze zitten in veel spullen die je elke dag gebruikt.
- Anti-aanbakpannen
- Regenjassen en outdoorkleding
- Verpakkingen van eten
- Cosmetica en blusschuim
Waarom heet het een ‘forever chemical’?
- PFAS breken bijna niet af in de natuur.
- Ze komen via fabrieken en producten in rivieren en grondwater.
- Van dat water wordt ook drinkwater gemaakt.
- In je lichaam blijven ze lang hangen.
Waarom PFAS aandacht verdient
Het RIVM zegt: we krijgen in Nederland samen meer PFAS binnen dan goed is voor onze gezondheid. Dat komt vooral door voeding, maar ook door drinkwater.
Het stapelt op
Je lichaam ruimt PFAS maar langzaam op. Kleine beetjes tellen over de jaren bij elkaar op.
Effect op je afweer
Volgens het RIVM kan PFAS je immuunsysteem al bij kleine hoeveelheden minder goed laten werken.
Advies is strenger dan de wet
Het RIVM adviseert 4,4 nanogram per liter. De wet is minder streng. Hieronder lees je het verschil.
Wet en advies: wat is het verschil?
Er zijn twee getallen waar je over leest. Ze meten niet precies hetzelfde, maar zo zit het:
- De wet (EU, sinds 12 januari 2026): maximaal 100 nanogram per liter voor 20 PFAS samen. Het Nederlandse kraanwater voldoet hieraan.
- Het RIVM-advies: 4,4 nanogram per liter. Hierbij telt het RIVM zwaarder mee hoe schadelijk elke PFAS-soort is.
Het advies is strenger, omdat er nieuwe kennis is over de effecten van PFAS. De overheid wacht nog op een advies van de WHO voordat de wet wordt aangepast.
Goed om te weten
- Kraanwater in Nederland is gewoon veilig om te drinken, zeggen het RIVM en de drinkwaterbedrijven.
- Drinkwater van grondwater (vooral in het oosten en noorden) bevat minder PFAS.
- Drinkwater van rivierwater (vooral in het westen) bevat meer PFAS.
- Koken haalt PFAS niet uit je water.
ZeroWater filtert PFAS
Blijf gewoon kraanwater drinken. Wil je minder PFAS binnenkrijgen via je water? Dan is een gecertificeerd filter een simpele extra stap.
minder PFAS in je water
Dit percentage geldt voor PFOA en PFOS, de twee bekendste en meest onderzochte PFAS. Het 5-traps filter van ZeroWater is daarop getest volgens de NSF/ANSI 53-norm en gecertificeerd door het onafhankelijke instituut IAPMO. Bekijk het certificaat.
Getest, gecertificeerd
Geen belofte, maar een onafhankelijk getest resultaat. Getest met veel meer PFOA en PFOS dan er in Nederlands kraanwater zit.
Meer dan alleen PFAS
Het filter is ook gecertificeerd voor lood, chroom-6, kwik en chloor. Je water smaakt daardoor ook zuiverder.
Zie het zelf 000 PPM
Bij elke kan zit een TDS-meter. Die laat zien hoe zuiver je water is. Staat hij op 006? Dan is het tijd voor een nieuw filter.
Begin direct met filteren
Kies de kan die bij jouw huishouden past. Er zit meteen een filter bij, dus je kunt direct je eerste kan kraanwater filteren.
1,7 literZeroWater 1,7 liter kan
Compact en licht. Past in de meeste koelkastdeuren. Handig voor 1 of 2 personen.
In winkelmandBekijk product →
4,7 literZeroWater 4,7 liter kan
Meer water in één keer. Voor gezinnen die veel drinken en minder vaak willen bijvullen.
In winkelmandBekijk product →
5,4 literZeroWater 5,4 liter dispenser
Met kraantje. Zet hem in de koelkast of op het aanrecht en tap je water wanneer je wilt.
In winkelmandBekijk product →Vragen over PFAS in Zwolle
Kan ik het kraanwater in Zwolle nog drinken?
Ja. Het kraanwater in Zwolle voldoet aan de wet en blijft onder het advies van het RIVM. Het RIVM en Vitens raden aan om gewoon kraanwater te blijven drinken. Wil je minder PFAS binnenkrijgen? Dan kun je je water extra filteren.
Filtert ZeroWater alle PFAS?
Eerlijk antwoord: ZeroWater is gecertificeerd voor PFOA en PFOS, de twee bekendste PFAS. Er bestaan duizenden soorten PFAS. Voor de andere soorten hebben we geen certificaat, dus daar doen we ook geen belofte over.
Laat de TDS-meter zien hoeveel PFAS er in mijn water zit?
Nee. De meter meet opgeloste stoffen zoals kalk en metalen. PFAS zitten in zulke kleine hoeveelheden in water dat een TDS-meter ze niet kan meten. De meter helpt je wel om te zien wanneer je filter op is: staat hij op 006, vervang dan je filter.
Helpt koken of flessenwater?
Koken haalt PFAS niet uit water. Flessenwater is geen oplossing volgens het RIVM en de drinkwaterbedrijven, en geeft veel plastic afval. Een filter op je gewone kraanwater is een simpeler alternatief.
Waar komt PFAS in het drinkwater vandaan?
PFAS komen via fabrieken, blusschuim en producten in het milieu. Via rivieren en grond komen ze in het water waarvan drinkwater wordt gemaakt. Drinkwater uit rivierwater bevat daarom vaak meer PFAS dan drinkwater uit grondwater.
Hoe vaak moet ik het filter vervangen?
Dat hangt af van je kraanwater. Hoe harder je water, hoe sneller het filter vol is. Meet je water met de TDS-meter: staat hij op 006, dan is het tijd voor een nieuw filter.
Weet wat je drinkt
Gewoon kraanwater, maar dan met minder PFAS. Voor jou en je gezin in Zwolle.
Shop ZeroWater Vervangingsfilters- RIVM – PFAS in drinkwater. rivm.nl/pfas/drinkwater
- RIVM – Relatieve potentiefactoren (weging per PFAS-soort). rivm.nl/pfas/rpf
- EU-drinkwaterrichtlijn 2020/2184 (PFAS-norm van kracht sinds 12 januari 2026). eur-lex.europa.eu
- PFAS-waarden per gemeente: analyse van Greenpeace Nederland op basis van meetdata van de drinkwaterbedrijven, september 2026. Bekijk de bron · verantwoording (PDF).
- Vitens – Waterkwaliteitsoverzicht pompstation Engelse Werk (2024, 2025 en januari–juni 2026). vitens.nl
- Gemeente Zwolle – Drinkwater uit het Engelse Werk. zwolle.nl/drinkwater
- ZeroWater Performance Data Sheet, IAPMO-certificering volgens NSF/ANSI 53 en 42. Bekijk PDF
ZeroWater is gecertificeerd voor vermindering van PFOA en PFOS. Resultaten zijn behaald onder laboratoriumomstandigheden; in de praktijk kan het resultaat verschillen.