Is flessenwater beter dan leidingwater?
Als u voor flessenwater kiest omdat u denkt dat het gezonder is, zult u misschien verbaasd zijn te horen dat het dezelfde chemicaliën bevat als kraanwater. De regelgeving voor de kwaliteit van flessenwater is zelfs minder streng dan die voor kraanwater. Is flessenwater dan echt beter voor u? In dit artikel vergelijken we flessenwater en kraanwater om te zien welke het beste is voor uw gezondheid, uw portemonnee en het milieu.
- Flessenwater is minder gereguleerd dan kraanwater: De regelgeving voor flessenwater beperkt 16 stoffen in het water. De regelgeving voor kraanwater beperkt er meer dan 60.
- Onderzoek heeft aangetoond dat flessenwater meer dan 300 microplastics per liter kan bevatten.
- Flessenwater is soms afkomstig uit dezelfde bronnen als kraanwater.
- Het is niet zo zuiver als u misschien denkt: PFAS zijn ook aanwezig in flessenwater.
Waar komt flessenwater vandaan?
Flessenwater kan afkomstig zijn van:
- Een natuurlijke bron
- Een natuurlijk ondergronds waterreservoir
- De openbare watervoorziening (ook wel bekend als uw kraan)
Laten we dit verder onderzoeken.
We moeten eerst een onderscheid maken tussen de verschillende soorten flessenwater: bronwater, mineraalwater en flessenwater.
Zowel mineraalwater als bronwater wordt gewonnen uit ondergrondse waterbronnen. Mineraalwater wordt rechtstreeks uit natuurlijke ondergrondse waterreservoirs gewonnen, terwijl bronwater op natuurlijke wijze vanuit een ondergrondse bron naar de oppervlakte stroomt en daar wordt opgevangen. [ref] In beide gevallen moet de bron van het water volgens de etiketteringswetgeving duidelijk op de fles worden vermeld.
Maar wacht even... waar komt kraanwater vandaan? In 60% van de gevallen komt kraanwater uit dezelfde bronnen als mineraalwater. [ref] In dat opzicht is er niet veel verschil tussen wat er uit uw kraan stroomt en die dure fles water.
Het verschil is dat ze onder zeer verschillende wetgevingen vallen. Daarover straks meer.
Er moet nog een derde soort verpakt water worden genoemd. Gebotteld water, ook wel “tafelwater” genoemd, kan uit elke bron worden gebotteld, inclusief openbare en particuliere waterbronnen. Dit betekent dat het kan worden gebotteld uit... de kraan. [ref] Deze watersoorten zijn gemakkelijk te herkennen: nergens op de fles staat het woord ‘mineraal’ of ‘bron’, maar door slimme marketing kunnen de woorden ‘natuurlijk’, ‘gedestilleerd’ en ‘hydraterend’ worden gebruikt. Ze kunnen ook toegevoegde vitamines en smaakstoffen bevatten.
Laat u echter niet misleiden. Flessenwater – of het nu mineraalwater, bronwater of ander water is – is aan minder regelgeving onderworpen dan kraanwater. Het is niet zo zuiver als u misschien denkt.
Zitten er chemicaliën in flessenwater?
De marketing vertelt u misschien dat het zuiver is, maar de waarheid is dat flessenwater schadelijke chemicaliën kan bevatten, zoals PFAS (per- en polyfluoralkylstoffen). Als gevolg van de productie en het gebruik van deze “eeuwige chemicaliën” zijn veel Europese drinkwaterbronnen, waaronder ondergrondse waterreservoirs, verontreinigd geraakt. [ref]
Nieuw onderzoek heeft aangetoond dat zelfs regenwater bijna overal op aarde nu onveilig is om te drinken omdat het hoge concentraties PFAS bevat. [ref] Het is dan ook geen verrassing dat PFAS ook in flessenwater is aangetroffen. [ref]
De andere chemicaliën die vaak in flessenwater worden aangetroffen, zijn microplastics. Microplastics komen in het water terecht, deels door contact met de plastic fles en deels door het bottelproces. Een schokkend onderzoek van de State University of New York heeft aangetoond dat 9 van de 10 flessen water verontreinigd zijn met plasticdeeltjes. Onderzoekers hebben 259 flessen van 11 merken en negen verschillende landen onderzocht en vonden gemiddeld 325 microplasticdeeltjes per liter. Ze vonden ook microplastics in water uit glazen flessen. [ref] [ref]
Zitten er chemicaliën in leidingwater?
Net als flessenwater bevat leidingwater ongewenste chemicaliën. Zowel PFAS als microplastics zijn aangetroffen in leidingwater. Andere chemicaliën die in leidingwater worden aangetroffen zijn onder meer koper, lood, pesticiden en PVC.
De wetgeving die de kwaliteit van leidingwater regelt, is echter strenger dan die voor mineraalwater. De Europese wetgeving stelt limieten vast voor 65 chemicaliën en zware metalen, terwijl de wetgeving voor mineraalwater slechts limieten stelt voor 16 stoffen. [ref] [ref] Dit betekent dat er in sommige gevallen minder chemicaliën in uw leidingwater zitten dan in een fles mineraalwater.
Regelgeving
WHO-voorschriften voor flessenwater
De Wereldgezondheidsorganisatie heeft een internationaal regelgevingskader voor verpakt mineraalwater. De norm voor natuurlijk mineraalwater stelt limieten vast voor 16 stoffen (antimoon, arseen, barium, boraat, cadmium, chroom, koper, cyanide, fluoride, lood, mangaan, kwik, nikkel, nitraat, nitriet en selenium). [ref] [ref]
EU-voorschriften voor flessenwater
Flessenwater in Europa wordt gecontroleerd door de richtlijn betreffende de exploitatie en het in de handel brengen van natuurlijk mineraalwater, die zich meer richt op de bescherming van het mineraalgehalte van het water dan op het beperken van verontreinigende stoffen. [ref]
Om als zodanig te worden geëtiketteerd, moet mineraalwater voldoende mineralen bevatten, zoals ijzer, natrium, calcium en magnesium. De wetgeving stelt eisen aan de samenstelling en etikettering van het water. Een fles mag bijvoorbeeld alleen als “rijk aan minerale zouten” worden geëtiketteerd als deze meer dan 1500 milligram minerale zouten per liter bevat. [ref]
Mineraal- en bronwater mogen alleen via de volgende behandelingsprocessen worden gezuiverd:
- Filtratie of decantering
- Verwijderen of toevoegen van kooldioxide
- Oxidatie met ozonverrijkte lucht [ref]
Natuurlijk mineraalwater moet vrij zijn van de volgende microben en bacteriën:
- Parasieten en pathogene micro-organismen
- Escherichia coli en alle andere coliformen en fecale streptokokken
- Sporulante sulfietreducerende anaëroben (aanwezig in menselijke en dierlijke uitwerpselen, afvalwater, bodem)
- Pseudomonas aeruginosa (bacterie)
De wetgeving volgt de richtlijnen van de WHO en beperkt de volgende stoffen in gebotteld water:
Stafstof Maximum (milligram per liter) (mg/L)
Antimoon 0,005
Arseen 0,01
Barium 1
Borium 1
Cadmium 0,003
Chroom 0,05
Koper 1
Cyanide 0,07
Fluoride 5
Lood 0,01
Mangaan 0,5
Kwik 0,001
Nikkel 0,02
Nitraat 50
Nitriet 0,1
Selenium 0,01
Voor water dat met ozonverrijkte lucht is behandeld, gelden ook de volgende grenswaarden [ref] [ref] [ref]:
Stoof Maximale grenswaarde (microgram per liter) (μg/L)
Opgeloste ozon 50
Bromaten 3
Bromoformen 1
Wat zijn de effecten van flessenwater op de gezondheid?
Mineralen in flessenwater
Al sinds de Romeinse tijd geloofde men dat mineraalwater geneeskrachtige eigenschappen had. [ref] Dit komt door het hoge gehalte aan calcium, magnesium, kalium en natriumsulfaat in mineraalwater, dat kan bijdragen aan een verbetering van het cholesterolgehalte, een betere gezondheid van het hart en een lagere bloeddruk. [ref]
Dat gezegd hebbende, is mineraalwater geen wondermiddel voor welzijn. Het moet worden gecombineerd met een gezond dieet en een actieve levensstijl om echt voordelen te bieden.
PFAS in flessenwater
Zelfs mineraalwater bevat bepaalde PFAS-chemicaliën. [ref] De effecten van PFAS op het lichaam zijn op zijn zachtst gezegd zorgwekkend. Onderzoek heeft aangetoond dat ze de goede werking van het immuunsysteem kunnen verstoren en kunnen bijdragen aan het ontstaan van kanker, reproductieve gezondheidsproblemen en hartziekten. [ref] [ref] [ref]
Microplastics in flessenwater
Die fles mineraalwater bevat ook plastic. [ref] De chemicaliën in microplastics, zoals bisfenol A en ftalaten, worden in verband gebracht met vruchtbaarheidsproblemen, kanker en zenuwbeschadiging. [ref] [ref]
PFAS en microplastics worden niet genoemd in de wetgeving inzake verontreinigende stoffen en chemicaliën in flessenwater.
Impact van flessenwater op het milieu
Het is niet verwonderlijk dat een product dat in plastic is verpakt een grotere ecologische voetafdruk heeft dan een product dat niet hoeft te worden verpakt. We hebben allemaal de dramatische beelden gezien van stranden, oceanen en rivieren vol drijvend plastic afval. In Europa wordt slechts 46% van de plastic flessen gerecycled. De rest belandt op de vuilstort of in ons milieu. [ref]
Onderzoek toont aan dat de CO2-voetafdruk van een fles water van 1,5 liter tussen 323 en 447 gram CO2 ligt. [ref] Ter vergelijking: reizen met de auto stoot ongeveer 192 gram CO2 per kilometer uit. [ref] Als het om uitstoot gaat, is er een duidelijke winnaar. In een beoordeling van de impact van verschillende soorten drinkwater concludeerde een studie gepubliceerd in het tijdschrift Nature dat flessenwater een 300 keer grotere CO2-voetafdruk heeft dan kraanwater. [ref]
En glazen flessen? Laat u niet misleiden door hun milieuvriendelijke imago. Een recente studie van de Universiteit van Southampton concludeerde dat glas schadelijker is voor het milieu omdat het wordt gewonnen uit zeldzame materialen en er meer fossiele brandstoffen nodig zijn voor de productie en het transport ervan. [ref] Wat betreft het recyclen van glazen flessen: dit is een energieverslindend proces dat verschillende stappen omvat, zoals reinigen, sorteren, vermalen, smelten en hervormen.
Als het gaat om het beschermen van het milieu, is kraanwater de duidelijke winnaar.
Flessenwater in Nederland
Volgens het Nederlands Centrum voor Voeding is kraanwater 150 tot 500 keer goedkoper dan flessenwater. [ref]Kraanwater kost gemiddeld € 0,03 per liter [ref], terwijl flessenwater gemiddeld € 1,00 per liter kost.
Ondanks dit aanzienlijke prijsverschil is de consumptie van flessenwater in Nederland dramatisch gestegen, van 330 miljoen liter per jaar in 2011 tot bijna 500 miljoen liter in 2020. Dat is ongeveer 24 liter flessenwater per persoon per jaar [ref] , wat nog steeds veel minder is dan in veel andere Europese landen.
Volgens de statistieken bedraagt het gemiddelde tapwaterverbruik in Nederland 134 liter tapwater per dag, [ref] maar slechts 1,3 liter daarvan wordt gebruikt voor koffie, thee en drinkwater. [ref]
Er zijn dertien verschillende soorten mineraal- en bronwater verkrijgbaar uit bronnen in Nederland. U kunt hier bekijken welke dat zijn: https://food.ec.europa.eu/system/files/2023-02/labelling-nutrition_mineral-waters_list_eu-recognised_1.pdf
Flessenwater in Frankrijk
Frankrijk verbruikt 8,3 miljard liter flessenwater per jaar, [ref] wat neerkomt op ongeveer 133 liter per persoon per jaar. Het verbruik van leidingwater ligt rond de 150 liter per dag, maar slechts 7% (10,5 liter) wordt gebruikt voor eten en drinken. [ref]
Frankrijk volgt de EU-wetgeving inzake flessenwater, die richtlijnen vaststelt voor 16 stoffen. [ref] Bovendien moet Frans mineraalwater, om als zodanig te worden geëtiketteerd, een bepaalde hoeveelheid ijzer, natrium, calcium en magnesium bevatten, evenals therapeutische eigenschappen die worden erkend door de Nationale Medische Academie (Academic nationale de médicine) [ref], zoals de preventie van osteoporose. [ref]
Er is niet veel verschil tussen kraanwater en mineraalwater in Frankrijk, aangezien tweederde van het kraanwater afkomstig is uit ondergrondse bronnen. [ref] Op sommige plaatsen, zoals Thonon, is 95% van het kraanwater afkomstig uit natuurlijke ondergrondse bronnen. [ref] Met andere woorden: mineraalwater komt uit de kraan!
Een duidelijk verschil is de prijs. Terwijl kraanwater ongeveer € 0,03 per liter kost, kost flessenwater tussen € 0,30 (in supermarkten) en € 2,50 (op een terras). Dat maakt flessenwater 100 tot 300 keer duurder dan Frans kraanwater. [ref]
Er worden bijna 90 verschillende soorten mineraal- en bronwater geproduceerd uit bronnen in Frankrijk. U kunt hier zien welke dat zijn: https://food.ec.europa.eu/system/files/2023-02/labelling-nutrition_mineral-waters_list_eu-recognised_1.pdf
Flessenwater in Italië
Italië is de grootste consument van flessenwater in Europa, met een consumptie van 200 liter per persoon per jaar. [ref]
Leidingwater in Italië wordt gecontroleerd door ASL's of lokale gezondheidsinstanties (ASL – Azienda Sanitaria Locale) en moet voldoen aan de Italiaanse drinkwaterwetgeving, die overeenkomt met de Europese wetgeving. Mineraalwater wordt gereguleerd door de EU-wetgeving inzake flessenwater, wat betekent dat het hogere hoeveelheden van bepaalde stoffen (zoals arseen, mangaan of sulfaten) mag bevatten dan de toegestane limieten voor leidingwater. [ref]
Hoewel Italië een van de laagste prijzen per liter mineraalwater heeft, met een gemiddelde van € 0,20 per liter, is het nog steeds veel duurder dan leidingwater, [ref] dat ongeveer € 0,01 per liter kost. [ref]
Italië produceert meer dan 200 verschillende soorten mineraal- en bronwater. Hier kunt u controleren welke door de EU zijn goedgekeurd: https://food.ec.europa.eu/system/files/2023-02/labelling-nutrition_mineral-waters_list_eu-recognised_1.pdf
Flessenwater in het Verenigd Koninkrijk
Sinds het vertrek uit de Europese Unie wordt flessenwater in het Verenigd Koninkrijk gereguleerd door andere wetgeving. [ref] Deze wetgeving komt echter overeen met die van Europa, in die zin dat zij limieten stelt voor dezelfde stoffen en vereist dat mineraalwater en bronwater duidelijk worden geëtiketteerd. [ref] [ref]
Uit de meest recente statistieken blijkt dat er in 2021 in het Verenigd Koninkrijk 2.514 miljoen liter flessenwater werd geconsumeerd [ref], wat neerkomt op ongeveer 37 liter per persoon. [ref]
Ook in het Verenigd Koninkrijk ligt de prijs van flessenwater veel hoger dan die van kraanwater. Flessenwater kost gemiddeld £ 0,65 (€ 0,74), terwijl kraanwater ongeveer £ 0,02 (€ 0,01) kost. [ref]
Flessenwater in Ierland
Ierland volgt de EU-richtlijn inzake flessenwater, bronwater en mineraalwater. [ref]
Net als in andere landen is flessenwater in Ierland veel duurder dan kraanwater. Flessenwater kost ongeveer € 1 per liter [ref], terwijl kraanwater iets minder dan € 0,02 per liter kost. [ref]
Er zijn momenteel drie natuurlijke mineraalwaters uit Ierland. U kunt hier controleren welke door de EU zijn goedgekeurd: https://food.ec.europa.eu/system/files/2023-02/labelling-nutrition_mineral-waters_list_eu-recognised_1.pdf
Flessenwater in de Verenigde Staten
Het verbruik van flessenwater in de Verenigde Staten is de afgelopen tien jaar met 40% gestegen, van 33 miljard liter in 2010 tot 57 miljard liter in 2021. Het gemiddelde verbruik bedraagt 177 liter per persoon per jaar. [ref]
Uit statistieken blijkt dat de meeste Amerikanen hun leidingwater niet vertrouwen: 15% drinkt uitsluitend gebotteld water. [ref]
Gebotteld water in de Verenigde Staten wordt gereguleerd door de Amerikaanse Food and Drugs Administration (FDA), die al dan niet de richtlijnen van de Environmental Protection Agency (EPA) voor drinkwater volgt. [ref] [ref]
Leidingwater kost in de Verenigde Staten tussen de 6,07 dollar per kubieke meter (ongeveer 0,06 euro per liter) en 0,96 dollar per kubieke meter (ongeveer 0,01 euro per liter). [ref]
Flessenwater in Duitsland
Duitsland is met 168 liter per jaar per persoon de op één na grootste consument van flessenwater in Europa. [ref]
In Duitsland kost leidingwater ongeveer € 0,03 per liter. [ref] De gemiddelde prijs van een fles water is € 0,60 per liter. [ref]
Flessenwater in Spanje
Het verbruik van flessenwater in Spanje bedraagt 135 liter per persoon per jaar. [ref] Kraanwater kost in Spanje ongeveer € 0,02 per liter. [ref] De gemiddelde prijs van een fles water is € 0,70 per liter. [ref]
Flessenwater in Polen
Het verbruik van flessenwater in Polen bedraagt 114 liter per persoon per jaar. [ref]
Leidingwater kost in Polen ongeveer € 0,01 per liter. [ref] De gemiddelde prijs van een fles water is € 0,30 per liter. [ref]
Is flessenwater beter dan leidingwater?
Leidingwater is milieuvriendelijker en goedkoper en lijkt dus een betere keuze voor de planeet en uw portemonnee. Dat gezegd hebbende, is leidingwater ook niet perfect.
Onderzoek toont aan dat zowel flessenwater als kraanwater chemicaliën bevatten die u misschien niet wilt drinken. De beste manier om ervoor te zorgen dat u schoon, zuiver water drinkt, is door een filter te gebruiken dat is ontworpen om verontreinigende stoffen en verontreinigingen uit kraanwater te verwijderen.
Beter dan flessenwater: ZeroWater zuivert uw kraanwater
Kraanwater bevat misschien minder verontreinigingen dan flessenwater, maar het is ook niet perfect. Als u er zeker van wilt zijn dat er geen ongewenste stoffen in uw drinkwater zitten, moet u deze eruit filteren. ZeroWater-filters verwijderen lood, glyfosaat, PFAS (PFOS/PFOA), koper en meer. Geïnteresseerd? Neem een kijkje in onze webshop.